6. IKASLE BATEN ADIBIDEA

Pasadan urtean, PractikumI Ander Deuna ikastolan burutu nituen, hilabete bateko praktikak. Bertan, Lehen Hezkuntzako 2.mailan egon nintzen irakasle moduan. Gela hartako ikasle bat oso urduria eta geldiezina zela ikusi nuen. Hasieran, adin horretako umeak horrela zirela pentsatu nuen, baina denborarekin konturatu nintzen bera berezia zela. Irakasleari galdetu eta esan zidan urte horretan, hiperaktibitatea diagnostikatu zietela. Irakasleak zelako gorabeherak izan zituen, erabiltzen zituen metodoak umea lasai egon zedin...kontatu zizkidan.

Honi buruzko informaioa interesatzen baldin bazaizue klikatu hurrengo loturari eta bertan irakasle baten egoera erreala azalduko zaizue, oso lagungarria izan daitekena, gero irakaslea izaterakoan, antzeko arazoren bat izaten baldin baduzue: IKASLE BATEN ADIBIDEA.

5. IRAKASLEAREN JARRERA UMEAREN AURREAN

Irakasle batek edozein umeren garapena mugatzen du, eta ez bakarrik zentsu akademikoan, zentsu afektiboan ere garrantzi handia baitaukalako. Umeentzako, irakasle bat bigarren guraso bat balitz bezala da, antzeko rol bat egiten duelako.

Irakaslearen eskupean dago hiperaktibitatea garaiz identifikatzea. Gehienetan, irakasleek gurasoek baino lehenago konturatzen dira arazoaz, klasean erreferentzi puntu gehiago aurkitzen dituztelako. Gelako jokabidea hobetzen saiatu behar izango da. Gurasoekin hitz egiterakoan guztiz objetiboa izan beharko da eta laguntza non aurkitu dezaketen azaldu beharko die. Ikaslea laguntza gelara bidali beharko du eta hemen aurkitzen den psikopedagogoarekin hitz egin beharko du duen arazoa zein den esateko eta nolako laguntza eskeiniko dioten zehazteko.

5.1. Irakasleak bere lana egin ahal izateko, honelakoak behar ditu:

*Diagnostiko goiztiarra, psikopedagogoaren eta neurologoaren informeak begiraturik.

*Hiperaktibitateari buruzko informazio argia izan.

*Ikaslea zenbateko graduan afektaturik dagoen, zelako maila akademikoa duen eta zelako atentzioa jarri ahal izango duen jakin beharko da.

*Arazoa konponbidea duela jakin beharko du. Umearen garapena beraren eta gurasoen esku dagoela jakitea garrantzizkoa da.

*Laguntza izan, batez ere psikopedagogoarena.

*Umearen tratamenduari buruzko instrukzioak eduki beharko ditu gelan aplikatu ahal izateko.

*Neurologoarekin harremanetan egon beharko da eta haurraren garapenari buruzko datuak eman behar izango dizkio.

5.2. Irakasleek gelan erabili dezaketen estrategia eta teknika ezberdinak:

*Ikaslearen edozein jokabide aldatu nahi bada, arazoa konpontzeko dauden konponbide guztiak erabili beharko dira.

*Umearen jokabide txarren aurrean kasurik ez egitea ideia ona da, umeak irakaslearen arreta besterik ez lortu nahi duelako, eta bronka botatzen baldin bazaio arreta hori jasoko du. Jokabide hauek areagotzen badira, jokabide onak saritu egingo dira atentzioa emanez, erakutsiz jarrera onak asko balio dutela eta txarrek ezertarako.

*Gelako arauak ikasgela osoari azalduko dira, ez bakarrik hiperaktibitatea duen haurrari.

*Saiatu haurrak kontrolatu ezin ditzakeen egoerak sahiesten.

*Ezin dira jokabide guztiak batera aldatu. Lehenengo, aldatzeko errezak diren jokabideak aldatuko dira.

*Umeak egin behar dituen gauzak eta ariketak moldatu egin beharko dira, eta bere aurrerakuntzak ikusi ahal izateko taula antzeko bat erabili.

*Jokabide bat moldatu nahi bada, jokabide hori txikitu egin beharko da eta zati txikietan aldatzen joan.

*Umeen arteko konpetibitatea sahiestu beharko da.

5.3. Gelako giroa moldatu, klaseko kontzentrazioa hobeagoa izateko:

*Hiperaktibitatedun haurrak mahai bakar batean egon behar du, hobeto kontzentratu ahal izateko. Klasea taldetan taldekatuta badago bost mahai, gutxi gora behera, bakarrik jarri beharko dira umea desplazatuta ez sentitzeko. Hala ere, taldeko lana egin behar badu, irakasleak taldeka jarri ahal izango dio.

*Haurraren mahaia arbelaren ondoan egon beharko da. Lehenengo ilaran badago distrakzio gutxiago izango ditu eta hobeto kontrolatu ahal izango dio.

Gainera, irakaslearen mahaiaren alboan badago bere aurrerakuntzak behatu ahal izango ditu.

*Mahai aurrean, lanean dagoen bitartean, pantaila antzeko bat jarriko dio kontzentratu ahal izateko. Baina hau, egoera txarretan erabiliko du, bestelako ondoriorik aurkitzen ez denean.

*Klasera eramaten dituzten jostailuentzako kutxa bat jarriko da, bertan utzi ahal izateko jolasordua iristen den arte. Honela, distrakzioak gutxituko zaizkio.

*Jolasorduan atea izteko beharra emango zaio, fila aurreratu ez dezan.

*Motxila barruan dituen gauza guztiak mahai gainean uztu beharko ditu; horrela, materiala bilatzeko ibilbideak sahiestuko dizkio.

*Horman kartel bat jarriko du, bertan lan bat bukatu ostean puntuak jarri ahal izateko.

*Klasean ariketak hizki sopak, laberintoak... eta horrelakoekin jokatuz gero, ariketak lehenago bukatuko dituzte eta motibatuagoak egongo dira.

*Guzti hauez gain, ariketak umearen gaitasunei egokitu beharko zaizkio.

5.4. Gelan erabiltzeko teknika moldatu batzuk:

*Irakasleek erabili dezaketen sariak asko dira, hemen daude batzuk: arbela atxindu, giltzaz gela itxi, materiala banandu, puntu indibidualak eman, besteen aurrean garapena azaldu...

*Zigorrak ere erabili ohi dira, bere jokabidea oso txarra baldin bada. Hau garrantsizkoa da umeak ez duelako zigor baten modura hartuko, baizik eta bere jokabidearen ondorioa dela jakingo du.

5.5. Autoerrefortsu positibo kolektiboa, jokabidea kontrolatzeko eta eskolako emaitzak hobetzeko:

Autoerrefortsu kolektiboa esaten dugunean umearen jokabidea moldatzeko sistema bati buruz ari gara. Sistema honetan sariak ematen dira, izarrak edo puntuak emanez. Autoerrefortsua dela esaten dugu umeak bere puntu propioak jartzen dituelako da, eta kolektiboa zeren ez dute bakarrik ume hiperaktiboek egin behar baizik eta gelan dauden guztiek egin behar dute. Ariketa hauek helburu hauek lortzeko egiten ditugu:

*Gelako jokabideen errefortsua hobetzeko.

*Gelakide guztien partehartze aktiboa izateko.

*Ume hiperaktiboaren tratamendua klasean integratzeko.

*Konpetibitatea aldentzea, ahal den neurrian behintzat.

*Gelakideen arteko errefortsua hobetzeko.

Hau burutu ahal izateko irakasleak gelakideei proposatuko die zerrenda bat egitea hobetu nahi dituzten jokabide edo materiak bertan jarriz. Egunero bost minutu egongo dira ariketa honi buruz hitz egiteko. Orduan bost minutu horietan ume bakoitzak paperean jarritako bete badu, erreflexionatuko du. Paperean jarritakoa gainditu badu izar bat jarriko du paperean, eta bost izar dituenean irakasleak notatxo bat bidaliko du etxera bertan lortutako lorpenak jarriz eta baita umea zorionduz. Etxean, notatxoa heltzean, ospatu egin beharko dute. Autoerrefortsuko ariketa hau ez da derrigorrezkoa izango, ume batek ezer aldatu behar ez duela pentsatzen baldin badu, ez diogu ariketa hau egitera behartuko.

Hausnarketa anitz frogatu dute irakasle erreflexibo bat izanda ikasle errefleziboagoak egongo direla klasean. Ume hiperakibo bat bere ez-heldutasunarengatik eta bere dependentzia emozionalagatik oso erreza da bere pentsamenduak moldeatzen, horregatik irakaslea gelako ariketak egin behar dituenean jokabide erreflexiboak erabili behar izango ditu.

4. ESPEZIALISTEN PAPERA

Psikopedagogo, psikologo, pedagogo eta neurologoei ondoren aipatzen diren baldintzak burutzea dagokie:

Diagnostiko bereizgarria: Umea aurkezten dituen eragozpenak zehaztea baimendu egiten du.

Jarrerazko diagnostikoa: Umea aurkitzen den egoera, arazoen larritasuna eta tratamendua diseinatzeko balio duten aurreko puntuen aspektuak deskribatzen ditu.

Interbentzio egitarau baten diseinua: tratamendua behatu egiten du, etxerako egitarau bat da eta irakasleentzako orientabideak.

Tratamendu guztietatik, frogatu egin da bi tratamendu daudela eragin handiagoa dutenak haur hiperaktibitatean : tratamendu farmalogikoa eta tratamendu kognitibo-konportamentala.

4.1. Tratamendu farmalogikoa

Nahiz eta oraindik ez jakin haur hiperaktiboaren jatorria zein den, badakigu eragozpen honek oinarri neurologiko bat duela. Ikerkuntzak baieztatzen dute farmakoen erabilpena KATEKOLAMINEN gehikuntza egiten duela, hau da, ume hiperaktiboen aditasuna hobeto mantentzea egiten du eta hiperaktibitate motriza txikitu egiten du ere.

Farmakoek ez dute hiperaktibitatea bere osotasunean ezabatzen baina agerpenak gutxitu eta adaptazio sozialak eta eskolako adaptazioak hobetu egiten dituzte.

Gehienetan, gurasoek uzkur izaten dira beraien umeei estimulanteak administratzerako orduan. Hala ere, ikaskuntza neurologikoak eta artikulu zientifikoak frogatu dute bere eraginkortasuna errazten dituela lortutako aurrerakuntzak. Medikazioari esker, eskolako eskakizunei, etxeko lanei... azkarrago erantzun ahal dute eta animatu egiten dira aurrerakuntzak ikusgai egiten direlako. Tratamendu farmakologikoa bukatzen denean, umea esfortzu bat egiteko gai izango da.

Tratamendu farmakologikoa bost urte baino handiagoko umeei gomendatuta dago. Bi urteko iraupena dauka eta tratamendu farmakologikoarekin hasi baino lehen hainbat diagnostiko egin behar zaie umeei.

Tratamenduaren ezaugarri batzuk:
·Bere efektua mugatua da.
·Aplikatzerako orduan erraztasun handia eta berehalako efektua dauka. Hau umearen ikaskuntzarako erritmoa baimentzea dakar.
· Aditasuna hobetzen du.

4.2. Tratamendu Kognitibo-Konportamentala

Tratamendua honetan datza:
Autonomia bere portaeraren erregulazioan: auto-kontrola, moldaketa...

Autonomia fisikoa: bizitzaren ohiturak, ordena, lankidetza...

Autonomia kognitiboa: auto-ebaluazioa, buru-zuzenketa, estrategia egokienak egoera batean kokatzeko...

Autonomia sentibera: nagusiekiko independentzia, harremanak gertu duen jendearekin...

Interbentzio honen barruan bi teknika daude:

TEKNIKA KONPORTAMENTALA
Teknika hau honetan oinarritzen da: umearen portaera positiboak edo ezezkorrak kontrolatzeko errefortzu edo zigor administrazioan datza. Honako teknikek abantaila bat daukate, umeari esfortzu gutxi eskatzen zaio, antolatzailea hezitzailea delako.

Teknika konportamental gehienak honako baldintzetara zuzenduta daude: umeari lanean mantentzea, inpulsibitatea kontrolatzea, eginbeharrak bukatzea, esanak egin eta bere abilezia sozialak handitzea eta hiperaktibitate motriza ahal den guztian txikitzea.

Adibidez, errefortzu positibo bat “puntuen ekonomia” deiturikoa da. Goraipen sozialak sari bezala ere eragile handiak dira eta nagusien arreta sari edo zigor moduan erabili daiteke.

TEKNIKA KOGNITIBOA
Teknika kognitiboak berriagoak dira, baina bere eragileak teknika konportamentaletara aplikatuta ikerkuntza askotan frogatu izan dira. Aukera batzuk ikus dezakegu:

• Portaera erreflexiboa duten ereduak eskaintzen dute, hauek arazoen konponbide estrategikoak aplikatzen dute. Horregatik eragilea da lan ereduak eskaintzea non portaera erreflexiboak erakusten dira. Eguneroko arazoak erabakitzeko. Nagusiak eta ikaskideak hiperaktibitatea duten umeengan eragin handia dute.

• Teknikak zuzenki auto-ebaluatzen ikasteko.

Bizitzan dituzten gertaerak erreflexionatzeko gai ez direnez espezialisten eginbeharrak honako hauek dira: portaera autoebaluatzen (positiboa eta ezezkorra), ikasbide estiloa autoebaluatzen (egokia eta ezegokia) eta errakuntzak zuzentzen lagundu behar dituzte. Autoebaluazioa, ondo egiten dutena, zailtasunak, eta zuzenketa posibleak ikusten utziko du.

3. NOLA JAKIN UMEA BAT HIPERAKTIBOA DEN

3.1. Nola jakin zure semea hiperaktiboa den

Lehenengo pausua sintoma nagusiak aztertzea da:

- Arreta eza:
1. Sarritan zehazkizunei ez die arreta nahikoa jartzen edo etxeko lanetan, lanean edo beste jardueretan utzikeriaren ondorioa akatsetan erortzen da.
2. Maiz zereginetan eta jokoan arreta mantentzeko zailtasunak izaten ditu.
3. Askotan zuzenean hitzegiten zaionean ez duela aditzen dirudi.
4. Sarritan ez ditu jarraibideak jarraitzen eta ez ditu eskolan lanak, aginduak edo betebeharrak betetzen.
5. Askotan zereginak eta jarduerak antolatzeko zailtasunak ditu.
6. Maiz ahalegin mental jarraitua (etxeko edo eskolako lanak) dituzten zereginak ekidin egiten ditu.
7. Sarritan zeregin edo jardueretarako gauza beharrezkoak galtzen ditu (jostailuak, eskolako ariketak, arkatzak, liburuak edo tresnak).
8. Askotan garrantzigabeko estimuluengatik errezki galtzen du arreta.
9. Maiz eguneroko jardueretan arduragabea da.

- Hiperaktibitatea:
1. Askotan, bere eskuak eta oinak larregi mugitzen ditu, edo bere eserlekuan asko mugitzen da.
2. Sarritan ikasgelan edo geldi egon behar den momentuetan bere eserlekutik zutitzen da.
3. Maiz momentu ezegokietan salto edo korrika egiten du.
4. Askotan, lasai jolasteko, zailtasunak izaten ditu.
5. Sarritan “martxan” egongo balitz bezala egoten da, motore bat izango balu bezala funtzionatzen du.
6. Maiz larregi hitzegiten du.

- Inpultsibitatea
1. Askotan erantzunak arinegi ematen ditu, galdera osoa bukatu gabe.
2. Sarritan txanda mantentzeko zailtasunak izaten ditu.
3. Maiz besteen jarduerak geldiarazi edo tartean sartzen da (hizketa edo jokoetan sartzen da).

Ezaugarri guzti hauek eta eskolatik jasotako orientazio guztiak, gurasoak bideratzeko baliagarriak izango dira, baina ondoren profesional batetara jo beharko dute balorazio, orientazio eta tratamendu egoki bat emateko.

3.2. Nola jakin eskolan ume batek hiperaktibitatea duen

Lehenengo, irakasleak ikusi behar du ume horrek arazo bat duela eta ikastetxearen psikologoarengana eraman behar du. Honek galdetegi bat egingo dio, hiperaktibitatea izateko posibilitatea duen jakiteko. Ikastetxe bateko psikologo baten galdetegi bat hartu dut adibide moduan:

Galdetegia	Ezer	Gutxi	Nahiko	Asko
1. Urduritasun motore gehiegi.
2. Bat bateko jeinu txarra dauka.
3. Kontzentrazio eta arreta falta du.
4. Beste umeak molestatzen ditu.
5. Haserre itxura dauka.
6. Bere autoestima azkar aldatzen da.
7. Urduria da, beti mugitzen dago.
8. Oldakorra eta suminkorra da.
9. Hasten dituen ariketak ez ditu amaitzen.
10. Bere ahaleginak azkar galerazten dira.
Guztira

Ezer=0 puntu.

Gutxi=1 puntu.

Nahiko=2 puntu.

Asko=3 puntu.

Galdetegia egin ondoren psikologoaren balorazioan ateratako emaitzak zenbatzen dira. 6 eta 11 urte birtateako mutilek, 17 puntu izanda hiperaktibitatea izateko posibilitate handia dute; eta neskek 12 punturekin. Emaitza handiagoa baldin bada, komenigarria da espezializatu batengana eramatea, talde multiprofesionaleengana.

3.3. Espezialistek umeei egiten dizkieten frogak:

Talde multiprofesionalek hainbat proba egiten dizkiete umeei: explorazio psikopedadogikoa, neurologikoa eta neurofisiologikoa.

Explorazio psikopedadogikoa

Explorazio honen bidez ondorengo diagnostikoak burutzeko aukera ematen digu:

• Diagnostiko diferenziala: erakusten digu zein puntuan dagoen hiperaktibitatea pertsona horretan: oso garatuta baldin badago, sintomak ahulak badira...

• Posizio diagnostikoa: erakusten digu nola eragiten dion umeari eta zeintzuk arloetan duen eragina.

Bi diagnostiko hauek egiteko hainbat proba egiten dizkiete. Garrantzitsuenak hauek dira:

Intelektualitate froga: umearen atzerapen mentala eta nolako rendimendua duen ariketen aurrean ikusteko balio du. Laberientuak, ezberdintasun bilaketa, berbategia, atentzio frogak... dira froga honen barnean agertzen diren zenbait ariketa.

Froga pedadogikoen bateria: umeak eskolan duen maila zehazteko balio du: irakurketaren abiadura, idazkeraren kalitatea, ortografi maila, matematika kalkuluen gaitasuna, matematika buruketak egiteko gaitasuna, ikasketa ohitura (testuak azpimarratzeko, hitzak definitzeko... gaitasuna)...

Froga kognitiboen bateria: prozesu kognitiboetan agertzen diren alterazioak ezagutzeko balio du. Froga honen bidez, umeak nola somatzen duen arrakasta edo frakasu eskolarra, nola eragiten dion, ikusi dezakegu. Froga honen barruan garrantzitsuena hau da: menpeko—burujabe tankera kognitiboaren arlo somakorra (umeari imagina batzuk erakusten zaio eta berak eskututa agertzen den marrazki errazago bat aurkitu behar du, baina, espezializatuek esaten diotena), tankera kognitibo erreflexibo edo oldakorra (ikusteko umea erreflexiboa edo oldakorra den. Umeari antzekoak diren 7 marrazki jartzen dizkiote eta aurkitu behar ditu berdin—berdinak direnak) eta malgutasun eta gogortasun kognitiboa (bere aditasun maila begiratzeko balio du. Gauzak azkar eta txarto egiteko joera baldin badu, edo astiro eta ahaleginduz).

Aditasunaren “deficit”—aren ebaluazioa: ebaluazioa hau aurrera ateratzeko, umearen estimuluak zaindu behar dira eta ikusi zenbat denbora pasatzen den estimulutik umea erantzuten duen arte.

Explorazio neurologikoa

Explorazio hau integrazio somakor higierazlean izan ditzakeen alterazioak ikusteko da.

Explorazio neurofisiologikoa

Elektroenzefalograma: honek hiperaktibitatea gaizkotzen duten alterazioak detektatzeko balio du.

Burmuineko kartografia: neuroimaginaren teknika da, burmuineko funtzionamendua ebaluatzeko balio duena.

Potentzialaren aierupena: bereizkeriaren, analisien eta kodifikazioen estimuluen gaitasuna ebaluatzeko balio du.

2. UME HIPERAKTIBOEK DITUZTEN EZAUGARRIAK

Ume hiperaktiboen ezaugarri nagusiak umeak geldi egoteko, kontzentratzeko eta gauzei arreta jartzeko duen ezintasuna da, batetik, eta bizkorregi erreakzionatzea, bestetik.

Adituek diotenez, amak haurdun dagoen bitartean “nabaritzen” omen du fetuaren portaera egonezin edo urduria. Hiperaktibitatea duen haurra oso azkar hasten da ibiltzen, 9-10 hilabeterekin.AGHAdunak jaioeratik edo oso txikitatik erakusten du portaera oso aktiboa, batez ere Hiperaktibitate-Oldartasun osagaia duenean. Ume oso sinpatikoak izaten dira, geldiezinak askotan, leku edo gai batetik bestera etengabe aldatzen ari direnak eta besteek baino istripu gehiago pairatzen dutenak. Gainera, ume depresiboak izaten ohi dira. Eskolaurrean sarritan altzatzen dira bere jarlekutik, hitzjarioa izaten dute sarritan eta lider txiki batzuk moduan joka dezakete; dagoeneko izan dezakete arazoren bat ikas mailan. Eskola garaian maiz gertatzen dira ikasteko arazoak ume hauetan; beste aldetik, arreta mantentzeko bere ezintasun edo zailtasunaz jabetzen hasiak dira eta, gainera, konturatzen dira ezin dutela konpondu; adi egoteko esfortzu handiak egiten dituzte baina emaitzak urriak dira; lider garaia dagoeneko joan ohi da; bere portaerak ondorioak sor ditzake gurasoengan, etxeko harremanetan. Gainera, amaren eta haurraren arteko harmonia ez omen da erabatekoa izaten, umeak txiki-txikitatik izaten baitu amarekiko aurkaritza. Guzti honek norbere pertzepzioan sor dezake eragina, autoestima jaitsi eta antsietate edo depresiora bideratu. Normalean, nerabetasunean, aktibitate maila jaitsi egiten dute, baina arreta galduak jarraitu egiten du gehienetan eta arestiko arazoak (familia eta lagun artekoak, eskolakoak, psikikoak etab. areagotu egiten dira); drogazaletasunean gehiago erortzen dira kideak baino eta, oro har, gizarte aurkako portaera gehiago gertatzen da gizabanako hauetan.

1. ZER DA ARRETA GALDU-HIPERAKTIBITATE ASALDURA?

AGHAa hiru osagaitan oinarritzen da: Arretaren galera, Hiperaktibitatea eta Oldakortasuna, baina Arreta Galdudun hutsa edo Hiperaktibitate-Oldakortasundun hutsak ere izan daitezke. Arazoaren jatorria garuneko gune batzuetako neuronen transmisioko arazo bat dela dirudi; esan genezake akats organiko batek eragindako asaldura funtzionala dela AGHAa. Beraz, familia giroak, gurasoen pertsonalitateak eta jokamoduak … etab. ez daukate zerikusi handirik arazoaren genesian, hau sortzekoa delako. Bestalde, entzimen azterketak, elektrofisiologikoak eta irudizkoak anormaltasunak erakus baditzakete ere, ez dira funtzionalak oraingoz eta diagnostikoa klinikoa izan behar da.

Hiperaktibitatea

Gurea bezalako gizarte batean, bost umetik batek du Arreta Galeragatiko eta Hiperaktibitateagatiko Asaldura (AGHA), eta, horrexegatik, nire blog-a horri buruzkoa izango da, eskola aurrean aurkituko dugun arazo bat delako eta arazoari aurre egiteko metodoak ezagutu behar ditugulako, ume horren ikaskuntza errazteko.

Haur hiperaktiboek, ezin dute arretarik jarri denbora luzez eta arazoak dituzte bere adinako haurren bezala eboluzionatzeko. Kasu askotan hiperaktibitateaz ez gara ohartzen haurra eskolaratzen dugun arte. Hala ere, sintomak, normalean zazpi urte egin aurretik agertzen dira, nahiz eta, zenbait kasutan, gurasoek ez diete sintoma horiei asaldura bat osatzeko adinako garrantzirik ematen; bestetik, portaeraren asaldurak nolabait “toleratu” egiten dira gure gizartean; eta, azkenik, diagnostikatu arren, ume batzuk ez dira tratatzen, ondorioak larriak izan daitezkeen arren. Horregatik, uste dut hiperaktibitatea bezalako gaixotasuna ondorio larriak sor ditzakeela bai umearentzat berarentzat, bai inguruan dituen guztientzat ere. Horregatik, goiz diagnostikatzea ezinbesteko gauza da.

Nire blog-an umea diagnostikatzeko zenbait idei, baita ume hauen ezaugarri nagusiak, irakasleak eta gurasoek umea laguntzeko egin beharreko zenbait gauza, espezialistek egiten dituzten frogak, antzinean gaixotasunari ematen zitzaion garrantzia...aurkituko duzue. Laster, gai honi buruz dituzuen zalantza guztiak argitu ahal izango dituzue.